OLDINDAN · KORXONA
Xodim va smenasi kiritiladi
Rahbar xodimni ro‘yxatga oladi, kirish ruxsatini va qaysi kuni qaysi smenada ishlashini belgilaydi. Yuz namunasi uning roziligi bilan olinadi.
Misol: Ali — dushanba 09:00–18:00 smenasi.
01 / BIRINCHI PILOT SXEMASI
Mavjud turniketli joyda tizim qanday ishlaydi?
Yuqoridan pastga qarab o‘qing ↓
ASOSIY FIKR
“Yuz tanildi” hali “ishga keldi” degani emas
Birinchi pilotda davomat xodim turniketdan haqiqatan o‘tganidan keyin yoziladi. Turniketsiz korxonada esa alohida tasdiqlangan kelish yoki ketish qaydi ishlatiladi.
Birinchi joyda turniket bor4–5 yo‘lakTurniketsiz rejim ham rejalangan
KIRISHDA · FACE ID
Terminal xodimni taniydi
Ali terminalga qaraydi. Terminal uning yuzini ro‘yxat bilan solishtiradi va kirish huquqini tekshiradi. Ruxsat bo‘lsa turniketni ochadi.
KIRISHDA · TURNIKET
Haqiqiy o‘tish qayd etiladi
Turniket Ali o‘tganini, vaqtni va kirish yoki chiqish yo‘nalishini bildiradi. Terminal yuzni tanib, Ali o‘tmasa, davomat yozilmaydi.
Misol: Ali 09:12 da ichkariga o‘tdi.
VERUM · BITTA HISOB
Vaqt smena bilan solishtiriladi
Verum turniket hodisasini bir marta saqlaydi. Ali uchun 09:00 rejalangan, 09:12 haqiqiy kirish — tizim buni korxona qoidasi bo‘yicha kechikish sifatida ko‘rsatadi.
Qoidasi: bir o‘tish — bitta davomat qaydi. Boshqa kameralar hozir davomat qo‘shmaydi.
NATIJA · VERUM KABINETI
Rahbar natijani ko‘radi
Xodim, smena, haqiqiy kirish-chiqish va noaniq holatlar bitta panelda ko‘rinadi. Tungi smena ertasi kunga o‘tsa ham bitta smenaga bog‘lanadi.
02 / BITTA DAVOMAT TIZIMI · IKKI USUL
Turniket bo‘lsa ham, bo‘lmasa ham
Verum xodim va smenani bitta joyda boshqaradi
A · BIRINCHI PILOT
Turniketli korxona
Terminal yuzni taniydi → turniket ruxsat beradi → o‘tish sensori odam haqiqatan o‘tganini bildiradi → Verum kirish yoki chiqishni bir marta qayd etadi.
Davomat asosi: tasdiqlangan jismoniy o‘tish. Faqat yuz tanilishi yetarli emas.
B · KEYINGI REJIM
Turniketsiz korxona
Xodim kirish joyidagi Face ID terminalida «Keldim» yoki «Ketdim» amalini bajaradi. Terminal shaxsini va aynan shu amalni tasdiqlaydi; Verum vaqtni qayd etadi.
Davomat asosi: tasdiqlangan kelish/ketish amali. Bu jismoniy turniketdan o‘tganlikni isbotlamaydi.
Oddiy kuzatuv kamerasi xodimning yuzini ko‘rib qolgani uchun avtomatik davomat yozmaydi. Ikkala rejimda ham bir hodisa faqat bir marta hisoblanadi.
03 / ISHGA TUSHIRISH ROADMAPI
Buni qanday ketma-ket quramiz?
Har bosqich natijasi tekshirilgach keyingisiga o‘tamiz ↓
01 · QAMROV
Mahsulot qoidalarini yozamiz
Xodim, smena, ruxsat, davomat va kim hisobotni ko‘rishini belgilaymiz. Yuz tanilmasa yoki qurilma ishlamasa, qo‘lda qayd etish tartibini ham yozamiz. Ish haqi hisobini hozir alohida qoldiramiz.
Keyingi bosqich sharti: smena va istisno holatlar qoidasi kelishilgan.
02 · MAVJUD QURILMA
Turniketni o‘rganib, terminal tanlaymiz
Birinchi joydagi turniket va boshqaruvchining aniq modelini aniqlaymiz. Face ID terminali, ulanish usuli, haqiqiy o‘tish signali, aloqa uzilgandagi ishlashi va xarajatini tekshiramiz. Oldingi surat faqat namuna.
Keyingi bosqich sharti: mavjud turniketdan o‘tish hodisasini olish va terminal bilan bog‘lash mumkinligi ko‘rsatilgan.
03 · BIRINCHI SINOV
Avval bitta turniketni ulaymiz
Yuzni ro‘yxatga olish → tanish → turniketdan o‘tish → Verumga bitta qayd. Yuz tanilib o‘tilmasa qayd yozilmasligini, takror kelgan signal esa ikki marta hisoblanmasligini tekshiramiz.
Keyingi bosqich sharti: haqiqiy o‘tish to‘g‘ri yozilgan, noto‘g‘ri va takror signal ajratilgan.
04 · VERUM KABINETI
Smena va hisobotni qo‘shamiz
Rahbar xodimga smena beradi. Verum haqiqiy vaqtni smena bilan solishtiradi; kechikish, erta ketish, chiqish qaydi yo‘qligini ko‘rsatadi. Qo‘lda tuzatish sababi va uni kim qilgani saqlanadi.
Keyingi bosqich sharti: rahbar bir ish kunini kabinetda tekshirib, noaniq holatni hal qila oladi.
05 · TO‘LIQ PILOT
Qolgan 3–4 turniketni ulaymiz
Bir kirish joyidagi barcha turniketlar, shu yo‘laklardan kirish va chiqish, navbat, tungi smena hamda aloqa uzilishini haqiqiy ish kunlarida sinaymiz. Qurilma jurnalini Verum hisoboti bilan solishtiramiz.
Keyingi bosqich sharti: o‘tishlar yo‘qolmagan, takrorlanmagan va to‘g‘ri xodim hamda smenaga bog‘langan.
06 · TURNIKETSIZ PILOT
Kelish/ketish terminalini sinaymiz
Turniketi yo‘q korxonada xodim terminalda kelish yoki ketishni aniq tanlaydi. Yuz tanish, tasdiqlash, takror urinish va qo‘lda tuzatishni sinaymiz. Bu qayd jismoniy o‘tish deb ko‘rsatilmaydi.
Keyingi bosqich sharti: kirish-chiqish qaydlari turniketsiz ham to‘g‘ri, takrorsiz va tushunarli ko‘rinadi.
07 · MAHSULOT
Ikki rejimni boshqa korxonalarga tayyorlaymiz
Har korxona ma’lumotini ajratamiz, yuz namunalariga kirish va o‘chirish tartibini belgilaymiz. Ikkala o‘rnatish usuli uchun yo‘riqnoma yozamiz. Narx va tarif pilot xarajatidan keyin aniqlanadi.
Yakun mezoni: ikkinchi korxona birinchisiga aralashmasdan o‘ziga mos rejimda ishlaydi.
04 / VAZIFALAR CHEGARASI
Qaysi qism nima qiladi?
Bir ishni ikki tizim bajarmaydi
TERMINAL
Yuzni taniydi
Ro‘yxatdagi xodim bilan solishtiradi va kirish ruxsatini tekshiradi.
TURNIKET
O‘tishni isbotlaydi
Xodim haqiqatda o‘tgan vaqt va yo‘nalishni beradi.
VERUM
Hisoblaydi va ko‘rsatadi
O‘tishni bir marta yozadi, smena bilan solishtiradi va rahbarga hisobot beradi.
Turniketsiz rejimda terminal tasdiqlangan kelish/ketish amalini beradi; Verum uni smena bilan solishtiradi. Boshqa kameralar yordamchi bo‘lishi mumkin, ammo o‘zicha ikkinchi davomat qaydini yaratmaydi.
05 / KEYIN ANIQLANADIGANLAR
Hozir nimani bilmaymiz?
Bularni uydirmaymiz; kerakli bosqichida tanlaymiz
Birinchi joyda turniket bor, lekin uning boshqaruvchisi va olinadigan Face ID terminalining modeli hamda ulanish interfeysi hali noma’lum.
Smenalar soni, tanaffus, kechikish chegarasi va ortiqcha ishni kim tasdiqlashi kelishiladi.
Yuklamani o‘lchab, mahalliy kompyuter va server hajmini tanlaymiz. Biometrik ma’lumotni O‘zbekistonda saqlash talabi hisobga olinadi.
Terminal, mavjud yoki yangi turniket, o‘rnatish, dastur obunasi va texnik xizmat narxi pilot xarajatidan keyin belgilanadi.
Holat: bu reja. Birinchi joyda turniketlar mavjud, ammo ular Verum’ga ulanmagan; Face ID terminali hali tanlanmagan. Jonli Verum sayti o‘zgartirilmagan.
MANBALAR
- ONVIF Profile D — yuz terminali va kirishni boshqarish qurilmalari o‘rtasidagi ulanish standarti.
- O‘zbekistonning “Shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risida”gi qonuni — biometrik ma’lumot va saqlash talablari.
- NIST yuzni tanish baholashi — aniqlikni real sharoitda alohida sinash zarurligi uchun texnik manba.